Cor de Feijter (5-10-1907 – 6-11-1988)
Cornelis
Jan de Feijter werd geboren op 5 oktober 1907 te Groede (Zeeuws-Vlaanderen). Op
jeugdige leeftijd verhuisde hij (in 1917) naar Deventer, waar hij na een
scheikundige opleiding meer dan een kwart eeuw werkzaam was in een drogisterij
en gedurende 15 jaar hoofd van een productieafdeling van een grafisch bedrijf
(De Diepdruk) waar hij de inktfabriek op poten had helpen zetten.
In 1924 werd hij lid van het Deventer Schaakgenootschap "Pallas". Hij was een sterk schaker. Zo speelde hij al in 1925 in het eerste team van Pallas, werd een keer of tien kampioen van Deventer en behaalde in 1936 het kampioenschap van de Oostelijke schaakbond. Tevens was hij jarenlang voorzitter van "Pallas", en werd bij het 110-jarig bestaan van de vereniging tot erevoorzitter benoemd.
In 1985 kreeg hij de zilveren penning van de stad Deventer op grond van de waardering voor zijn werk in brede kring heeft ondervonden.

Tientallen
jaren heeft Cor de Feijter in het Deventer Dagblad (1933 tot
1980!) en andere regionale bladen de schaakrubriek verzorgd. De eindspelstudie
had daarbij zijn speciale belangstelling. Hij schreef vele artikelen, niet
alleen voor het "Tijdschrift", maar ook voor andere
schaaktijdschriften, waaronder buitenlandse. In 1937 verscheen zijn boek
"80 Eindspelstudies"; een bloemlezing van zijn eigen studies. In 1948
nam hij het initiatief om samen met zijn goede vriend, en de beste
studie-componist die Nederland ooit heeft gehad, Jan Marwitz een algemeen boek
over de eindspelstudie uit te geven. Cor de Feijter werd zelf voor de
eindspelstudie gewonnen door een artikel van August Haga in "Tijdschrift"
van november/ december 1929 over minorpromoties. Hij begon met het verzamelen
van studies met minorpromoties en deze ook zelf te componeren. Daarbij ging zijn
voor-liefde uit naar zogenaamde miniatuurstudies (studies met maximaal 7 stukken).
In totaal componeerde hij zo’n 250 studies. Daarvan werd slechts een klein
gedeelte bekroond, omdat hij de meeste studies voor zijn rubriek in het Deventer
Dagblad of andere rubrieken publiceerde en slechts zelden aan toernooien deelnam.
Niet uit principe overigens, hetgeen blijkt uit het feit dat de FIDE hem in 1958
tot internationaal arbiter voor schaakcompositie benoemde. Hij nam in 1936 de
eindspelstudierubriek in "Tijdschrift" over van Johan van den Ende,
die daarmee begin jaren dertig gestart was. Onder De Feijter’s leiding werd
die rubriek tot een internationaal gezaghebbend trefpunt van studiecomponisten
en hun werk. Die jaren staan nog steeds bekend als het Gouden Decennium van de
Nederlandse studiecompositie.
Halverwege de jaren dertig heeft De Feijter geprobeerd om een
eindspelstudievereniging op te richten. Een eerste oproep verscheen in "Tijdschrift"
no.10 van 1934, en er werden potentiele leden aangeschreven die zich middels een
kaart konden aanmelden (klik op de afbeelding!). Alhoewel volgens berichten in "Tijdschrift"
een kleine honderd studieliefhebbers belangstelling toonden, is het toen niet
gekomen tot de oprichting van zo’n vereniging. Twee jaar later was De Feijter
nog optimistisch, maar uiteindelijk gooide de mobilisatie en het uitbreken van
de tweede wereldoorlog roet in het eten.
Vlak voor het uitbreken van de oorlog overleed zijn goede vriend Jan Fischer, toen eindspelstudieredacteur van De Schaakwereld, die bij een tragisch motorongeluk om het leven kwam. Fischer was legerarts en werd slechts dertig jaar oud. Zij correspondeerden vaak over eindspelstudies. Op de schoorsteenmantel van De Feijter, zo blijkt uit een familiefoto, stond nog jarenlang een foto van Fischer.

Zijn redacteurschap werd in de jaren 1943-’45 onderbroken door zijn
krijgsgevangenschap. Wat hij in die jaren voor zijn medegevangenen heeft kunnen
betekenen, laat zich moeilijk onder woorden brengen. De beste illustratie
daarvan is een aangrijpende kaart die hij vanuit het krijgsgevangenkamp stuurde
naar een andere bekende eindspelstudieliefhebber, John Selman jr. Geloof en
vertrouwen gaven hem in en na de oorlog de kracht om vol te houden en opnieuw te
beginnen.
In de jaren 50 heeft De Feijter nogmaals een poging gedaan een
eindspelstudievereniging van de grond te krijgen, maar ook ditmaal lukte het
niet. Vele jaren later, enkele weken voor zijn overlijden op 15 oktober 1988,
werd de Alexander Rueb Vereniging voor SchaakEindspelStudie (ARVES) opgericht.
Gezien het feit dat zijn wens na meer dan 50 jaar nu eindelijk in vervulling was
gegaan, besloot de familie De Feijter indertijd dat de boekenverzameling van Cor
de Feijter aan ARVES moest worden geschonken. ARVES koestert deze verzameling en
probeert deze nu terug in Deventer te brengen door ze onder te brengen in
collectie van de Athenaeum-bibliotheek.
Deze biografie is voor een belangrijk gedeelte gebaseerd op een in memoriam voor De Feijter dat Jan H.Marwitz schreef voor Schakend Nederland, en interviews met De Feijter verschenen in het Deventer Dagblad. Met dank aan de familie De Feijter en Harrie Grondijs die foto- en ander materiaal ter beschikking stelden. Harold van der Heijden, november 2003.